De Bibliotheek op school werkt succesvol samen met primair onderwijs

Gepubliceerd op: 7 maart 2019 16:00

Bibliotheken ervaren hun manier van samenwerken met partners in het primair onderwijs als grootste succes. Zij beschikken daarbij over een breed aanbod van leesbevorderingsactiviteiten voor kinderen, leerkrachten én ouders, en kunnen voldoende expertise inzetten.

Dit blijkt uit het rapport ‘Dienstverlening openbare bibliotheken aan het primair onderwijs’. Met dit onderzoek, is in kaart gebracht hoe de dienstverlening van openbare bibliotheken eruitziet voor het primair onderwijs. Dit gebeurt in landelijke programma’s zoals de Bibliotheek op school, maar ook in eigen ontwikkelde programma’s en initiatieven.

Groei aanpak de Bibliotheek op school

Alle 138 (basis)bibliotheken die hebben deelgenomen aan dit onderzoek werkten in het schooljaar 2017-2018 samen met het primair onderwijs. De bibliotheken verzorgden activiteiten en programma’s op het gebied van leesbevordering (voor 75% van de scholen in het werkgebied van de bibliotheek), informatievaardigheden (44%) en mediawijsheid (33%). Zij bedienden in totaal 5.833 van de 7.011 basisscholen en scholen voor speciaal (basis)onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs in hun werkgebied.
De 128 bibliotheken die de Bibliotheek op school in het primair onderwijs aanbieden, hebben in 2017-2018 in totaal 3.043 scholen bediend met deze aanpak; 230 scholen meer dan het jaar ervoor. Dat is 51% van de aanwezige scholen in het werkgebied van deze bibliotheken.

Aanpak steeds professioneler

De leesbevorderingsaanpak door openbare bibliotheken wordt steeds professioneler. Zo is het aantal scholen met een leesplan gestegen naar 2.200. Voor de samenwerking met het onderwijs is de onderwijsspecialist (64%) het meest beschikbaar, gevolgd door de leesconsulent (55%). Twee derde van de medewerkers (66%) heeft een hbo-opleiding gedaan, naast 26% met een mbo-opleiding.

Aanbod campagnes en activiteiten

Het aanbod voor de ‘helpende volwassene’ blijft bijzonder hoog. Ook de deelname aan de landelijke campagnes zoals De Nationale Voorleeswedstrijd (99%) en De Nationale Voorleesdagen (96%), blijft hoog. Relatieve nieuwkomers als VakantieBieb (van 82% naar 89%), Nederland Leest Junior (van 68% naar 72%) en de Poëzieweek (van 23% naar 32%) groeien opvallend.

Knelpunten en aanbevelingen

Er worden echter ook knelpunten gesignaleerd. Evenals vorig jaar zijn dat onvoldoende financiering (voor 65% van de bibliotheken) en onvoldoende personele bezetting (64%; stijging van 13%). Ongeveer een derde van de bibliotheken laat weten dat er onvoldoende beleidsprioriteit bij het onderwijs en de gemeente is. Hier liggen ook kansen om de dienstverlening te verbeteren. Het kernteam van de Bibliotheek op school doet daarom de volgende aanbevelingen:

  1. Beleid
    Plezier in lezen is het middel om de taalontwikkeling bij kinderen te stimuleren en moet daarom hoog op de beleidsagenda (blijven) staan bij gemeente en onderwijs. Blijf met deze organisaties in gesprek en blijf het belang van lezen en leesplezier onderstrepen. Zet de resultaten uit de Monitor in om je verhaal kracht bij te zetten en vraag waar nodig de POI voor ondersteuning.

  2. Financiering
    Wanneer de urgentie van leesbevordering duidelijk is bij de partners, krijgt het gesprek over structurele financiering een andere invalshoek. Wellicht zijn er binnen de gemeente ook andere partners te vinden dan de ambtenaren van onderwijs en cultuur.

  3. Formatie
    Let bij de samenstelling van het educatieve team op de verhouding tussen het aantal leesconsulenten en onderwijsspecialisten. In de handleiding'Talentontwikkeling en kwaliteit van medewerkers BoekStart en de Bibliotheek op school' adviseren we hoe een team samengesteld kan worden dat met veel overtuiging, kennis en plezier werkt aan leesbevordering op school of in het kinderdagverblijf.

Landelijke en individuele rapportages

In totaal hebben dit jaar 138 (basis)bibliotheken deelgenomen aan het onderzoek ‘Samenwerking primair onderwijs’. Om de informatie compleet te krijgen heeft het kernteam de Bibliotheek op school de overige negen met succes benaderd. De Koninklijke Bibliotheek heeft een landelijke rapportage opgesteld waarin duiding wordt gegeven aan de resultaten voor het totaal aan bibliotheken. In aanvulling op de landelijke rapportage zullen alle deelnemende bibliotheken in maart een individueel rapport ontvangen, waarin de resultaten van de bibliotheek worden afgezet tegen de landelijke cijfers, de resultaten van de provincie en bibliotheken van vergelijkbare grootte. Beide rapportages zijn te raadplegen via het Bibliotheekonderzoeksplatform.

Bibliotheekinzicht.nl

Meer informatie over onderzoek naar dit thema is te vinden op Bibliotheekinzicht. Op deze website worden deze en andere onderzoeksresultaten in de bredere context van het openbare bibliotheekveld geplaatst. In de artikelen op Bibliotheekinzicht wordt onderzoeksinformatie uit diverse bronnen gebundeld, bijvoorbeeld uit onderzoek dat door of in opdracht van de KB is uitgevoerd, maar ook informatie van externe bronnen, zoals publicaties van onderzoeksinstituten, marktonderzoeksbureaus, partnerinstellingen, wetenschappelijke tijdschriften en vakbladen.
Lees meer over het thema samenwerking met het primair onderwijs in de volgende artikelen:

Meer informatie

Met inhoudelijke vragen over het onderzoek kunt u zich wenden tot Sharon van de Hoek, Adviseur onderzoek en kennisdeling (KB). Voor inhoudelijke vragen over de samenwerking tussen bibliotheken en het primair onderwijs kunt u terecht bij uw POI-contactpersoon of stuurt u een mail naar het landelijke kernteam.