Landelijke rapportage 'Dienstverlening openbare bibliotheken aan het voortgezet onderwijs' beschikbaar

Gepubliceerd op: 12 februari 2018 11:45

Groeiende aandacht voor samenwerking met het voortgezet onderwijs.

Het merendeel van de openbare bibliotheken (85%) werkt samen met het voortgezet onderwijs. Zij bedienen hiermee samen 593 schoolvestigingen: 44% van de schoolvestigingen in het werkgebied van de bibliotheken. De dienstverlening richt zich meestal op leesbevordering (op 79% van de scholen) maar in mindere mate ook op informatievaardigheden (28%) en mediawijsheid (21%). Op 86 schoolvestigingen wordt samengewerkt volgens de aanpak van de Bibliotheek op school en met nog eens 64 scholen worden verkennende gesprekken gevoerd.

Dit blijkt uit het rapport ‘Dienstverlening openbare bibliotheken aan het voortgezet onderwijs’. Met dit onderzoek, dat jaarlijks via het Bibliotheekonderzoeksplatform (BOP) wordt uitgevoerd, is in kaart gebracht hoe de dienstverlening van openbare bibliotheken eruitziet voor het voortgezet onderwijs.

Beleid koppelen aan uitvoering 
Uit het onderzoek blijkt dat weliswaar veel bibliotheken aandacht aan het voortgezet onderwijs besteden, maar er onvoldoende in slagen om hier structureel formatie en financiële middelen voor vrij te maken. Ook het collectie aanbod, fysiek of digitaal, laat te wensen over: op slechts 38% van de scholen waarmee wordt samengewerkt is een fysieke collectie aanwezig is. Tot slot lijkt de samenwerking nog vaak te bestaan uit losse activiteiten zonder beleidsmatige inbedding.

Hier liggen dan ook kansen om de dienstverlening te verbeteren. Het kernteam de Bibliotheek op school – voortgezet onderwijs doet daarom de volgende aanbevelingen:

  1. Financiering
    Bij veel bibliotheken leeft enerzijds het idee dat de dienstverlening voor het voortgezet onderwijs kostendekkend moet zijn. Anderzijds valt ervoor te pleiten dat deze doelgroep niet anders is dan andere doelgroepen van de bibliotheek en dat structurele financiering van deze dienstverlening daarom niet alleen door het onderwijs moet worden bekostigd. Het bereiken van jongeren wordt dan onderdeel van het bibliotheekbeleid dat financieel wordt vertaald naar de begroting. 
  2. Formatie
    Het is belangrijk dat er voldoende geoormerkte uren beschikbaar zijn en deze uren ook echt aan structurele samenwerking met het voortgezet onderwijs worden besteed. Het rekenmodel vo kan helpen om de benodigde formatie binnen de samenwerking te bepalen. 
  3. Collectie
    Een aantrekkelijke collectie is onmisbaar voor het vergroten van leesplezier onder jongeren. Toegang tot een collectie kan op verschillende manieren, fysiek of digitaal, worden vormgegeven, waarbij het belangrijk is dat de bibliotheek in de lead is en haar deskundigheid laat zien. 
  4. Inbedding in beleid
    Er zijn veel activiteiten voor het voortgezet onderwijs op het gebied van leesbevordering en digitale geletterdheid, maar het lijken vaak losse activiteiten, gedragen door één enthousiaste docent en bibliotheekmedewerker. Dat maakt deze dienstverlening kwetsbaar. Gebruik deze activiteiten en het enthousiasme om het gesprek met de schooldirectie aan te gaan over de bijdrage aan onderwijsresultaten en de beleidsmatig borging.  

Rapportage
In totaal hebben 133 (basis)bibliotheken deelgenomen aan het onderzoek ‘Samenwerking voortgezet onderwijs 2016-2017’. De Koninklijke Bibliotheek heeft voor alle betrokkenen in het veld een landelijke rapportage opgesteld waarin duiding wordt gegeven aan de resultaten voor het totaal aan bibliotheken. In aanvulling op de landelijke rapportage hebben alle deelnemende bibliotheken een individueel rapport ontvangen, waarin de resultaten van de bibliotheek worden afgezet tegen de landelijke cijfers, de resultaten van de provincie en bibliotheken van vergelijkbare grootte. Beide rapportages zijn te raadplegen via het Bibliotheekonderzoeksplatform.

Meer informatie
Met inhoudelijke vragen over het onderzoek kunt u zich wenden tot Annemiek van de Burgt, Adviseur onderzoek en kennisdeling (KB). Voor inhoudelijke vragen over de samenwerking tussen bibliotheken en het voortgezet onderwijs kunt u terecht bij Caroline Heijer, Voorzitter kernteam de Bibliotheek op school – voortgezet onderwijs.